Giriş
Esnaf ve şirket ortakları için Bağ-Kur’dan emeklilik süreci, belirli şartlara ve prim gün sayılarına bağlıdır. Bu yazıda, Bağ-Kur kapsamında emekli olma şartları, dikkat edilmesi gereken hususlar ve güncel düzenlemeler ele alınacaktır.
1. Bağ-Kur Emeklilik Şartları
- Son 2520 gün prim gün sayısı içinde 4/B (Bağ-Kur) prim günü fazla olanlar, Bağ-Kur şartlarına göre emekli olurlar.
- İlk sigorta başlangıcı 08.09.1999 tarihine kadar olan kadınlar 7200, erkekler 9000 günle emekli olabilir.
- 08.09.1999 tarihine kadar sigorta başlangıcı olanlarda yaş şartı aranmaz.
- Bağ-Kur şartlarını tamamlayanlar, emeklilik başvurusu yaptıkları ayda güncel ve geçmiş dönem borçlarının olmaması gerekir.
- Emeklilik başvurusu sonrası, takip eden ayın 1. günü itibarıyla emekli sayılırlar.
2. Bağ-Kur Emekliliği Sonrası Durum
- Bağ-Kur’dan emekli olanlar, esnaflık veya şirket ortaklığı yapmaya devam edebilir.
- Emekli olduktan sonra Bağ-Kur primi ödemezler.
- Bağ-Kur’dan emekli olup çalışmaya devam edenlerin emekli aylıklarından kesinti yapılmaz.
- Bağ-Kur’dan emekli olanlar en az 14.469 TL emekli aylığı alır, prim ödemelerine göre daha yüksek emekli maaşı da mümkündür.
3. Bağ-Kur’dan Emekli Olup SSK’ya Geçiş
- Bağ-Kur’dan emekli olup, emekli aylığını kestirerek tüm sigorta kollarına tabi çalışmaya devam edenler, 1261 gün prim ödeseler bile SSK’dan (4/A) emekli olamazlar.
- SSK’da 1261 gün prim ödeseler dahi Bağ-Kur emekliliği tekrar başlar.
4. 5400 Günle Bağ-Kur Emekliliği
- Bağ-Kur’dan ayrıca 5400 gün primle emekli olma hakkı vardır.
- 08.09.1999 tarihine kadar sigortalı olan kadınlar 56, erkekler 58 yaşında, 5400 günle emekli olabilir.
- Bu kapsamda emekli olanlara da en az 14.469 TL emekli aylığı bağlanır. Daha yüksek prim ödeyenler daha yüksek emekli aylığı alabilir.
5. Bağ-Kur Prim Borçları ve Güncel Durum
- 04.10.2000 tarihinden önce iş yeri açan veya şirket ortağı olanlardan, Bağ-Kur’a hiç prim ödememiş olanlar, bu tarihten önceki günleri ödeme hakkına sahip değildir.
- 01.10.2008 öncesi Bağ-Kur numarası olmayanlar, bu tarihten önceki prim günlerini ödeyemez.
- Bağ-Kur’da 01.05.2021 öncesi borçlar silinmiştir. Ancak isteyenler ihya yaparak, bu günleri en az günlük 299,06 TL ödeyerek satın alabilir.
- 01.05.2021 sonrası borçlar günceldir ve silinemez, ödenmesi gerekir. Ödenmezse borç gecikme cezası ile tahsil edilir.
6. Yaşa ve Sigorta Başlangıç Tarihine Göre Emeklilik Şartları
- 09.09.1999 – 30.04.2008 tarihleri arasında sigorta başlangıcı olanlar için:
- Kadınlar 58, erkekler 60 yaşında ve 9000 günle emekli olabilir.
- Kadınlar 60, erkekler 62 yaşında ve 5400 günle emekli olabilir.
7. Şirket Ortaklarının Sigortalılığı
- Anonim şirket yönetim kurulu üyesi olmayan ortaklar, kendi şirketlerinde sigortalı olabilir.
- Limited şirket ortakları, kendi şirketlerinde sigortalı olamaz. Ancak 01.10.2008 öncesinde sigortalı olarak çalışırken hisse almış ve sigortalılığı kesintisiz devam edenler, SSK (4/A) kapsamında sigortalı sayılır.
Sonuç Bağ-Kur’dan emeklilik süreci, prim gün sayısı, yaş şartı ve borç durumuna bağlı olarak değişmektedir. Esnaf ve şirket ortaklarının Bağ-Kur emeklilik şartlarını iyi analiz etmeleri ve prim ödemelerini düzenli takip etmeleri gerekmektedir. Güncel yasal düzenlemeler ve değişiklikler dikkate alınarak, doğru emeklilik planlaması yapılmalı ve gerektiğinde mali müşavir desteği alınmalıdır.